E-Sąd, czyli elektroniczne postępowanie upominawcze

Uproszczenie i przyspieszenie procesu, obniżenie kosztów postępowania, skrócenie czasu wydania nakazu, a przede wszystkim odciążenie sądów rozpatrujących sprawy, w których stan faktyczny nie jest skomplikowany i nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego – to tylko niektóre korzyści jakie niesie za sobą elektroniczne postępowanie upominawcze, czyli tzw. e-Sąd.

1 stycznia 2010 r. w Sądzie Rejonowym w Lublinie zostanie utworzony XVI Wydział Cywilny, który będzie rozpoznawał pozwy wnoszone elektronicznie.

W praktyce e-Sąd zacznie działać w najbliższy poniedziałek – 4 stycznia 2010 r. Elektroniczne postępowanie upominawcze (e-Sąd) swoją właściwością obejmie cały kraj.

Elektronizację postępowania upominawczego wprowadza się w celu uproszenia i przyspieszenia procesu uzyskania tytułu wykonawczego w stosunkowo nieskomplikowanych sprawach.

Dotychczas główną bolączką stron dochodzących swoich należności był długi czas, który upływał od momentu wniesienia pozwu do skierowania tytułu na drogę postępowania egzekucyjnego.

Celem wprowadzenia elektronicznego postępowania upominawczego jest odciążenie sądów rozpatrujących sprawy, w których stan faktyczny nie jest skomplikowany i nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Ponadto, e-Sąd pociągnie za sobą także istotne oszczędności budżetowe. Szacunki, wykonane na etapie opracowania koncepcji budowy e-Sądu, pokazały, że przy rocznym wpływie około 400.000 pozwów można uzyskać oszczędności rzędu 15.000.000 zł.
Jest to różnica kosztów obsługi takiej liczby pozwów w sposób tradycyjny (21.400.000 zł) i kosztów obsługi tych samych pozwów w trybie elektronicznym (6.400.000 zł). Oznacza to, że całkowite nakłady na system powinny skompensować się i zwrócić już w pierwszych miesiącach jego funkcjonowania, a dalsze lata przyniosą już istotne oszczędności.

Formularze elektroniczne ułatwią konstruowanie pism procesowych i znacznie wyeliminują niebezpieczeństwo zaistnienia braków formalnych takich pism, co wiąże się ze zmniejszeniem ilości doręczeń dokonywanych w dotychczasowy sposób.
Przewiduje się, że komunikacja między powodem i sądem elektronicznym będzie odbywać się wyłącznie w drodze elektronicznej, a między pozwanym i sądem elektronicznym w drodze tradycyjnej, chyba że pozwany sam zainicjuje komunikację elektroniczną – wysyłając pismo drogą elektroniczną.

Elektroniczny obieg informacji pozwoli na elektroniczną archiwizację akt sądowych w sprawach rozpatrywanych w e-Sądzie. Beneficjentami oszczędności będzie nie tylko wymiar sprawiedliwości, ale również strony postępowania.

Istota elektronicznego postępowania upominawczego polegać ma na:

• umożliwieniu elektronicznej komunikacji z sądem, w tym również złożenia i opłacenia pozwu,
• utrwalaniu czynności w elektronicznym postępowaniu upominawczym tylko w systemie informatycznym, gdyż założeniem nowego trybu jest rezygnacja z prowadzenia akt papierowych,
• szybkim wydaniu orzeczenia tylko i wyłącznie jako dokumentu elektronicznego,
• ograniczeniu czynności sądu do niezbędnego minimum i wprowadzenie zasady, że czynności powoda podjęte w inny sposób, niż drogą elektroniczną nie wywołują skutków i nie będą przez sąd procedowane.

Spodziewanym efektem postępowania przed e-Sądem będzie zatem istotne obniżenie kosztów postępowania oraz skrócenie czasu wydania nakazu.
Elektronizacja postępowania upominawczego obejmuje obszar merytoryczny od złożenia pozwu do złożenia wniosku egzekucyjnego u komornika sądowego.

Efektem wprowadzanych zmian będzie:

• przyspieszenie postępowania – przede wszystkim poprzez uproszczenie procesu oraz jego automatyzację, a także poprzez specjalizację pracowników e-Sądu,
• zminimalizowanie liczby dokumentów składanych do sądu i komornika, obarczonych wadami,
• istotne obniżenie kosztów prowadzenia postępowania,
• ułatwienie dostępu do dokumentów (orzeczeń, akt sprawy) osobom upoważnionym,
• możliwość bieżącego śledzenia postępowania przez strony,
• ułatwienie dostępu do Sądu dla osób niepełnosprawnych,
• ograniczenie do koniecznego minimum, czynności związanych z obsługą biurową w tradycyjnym rozumieniu (obsługa akt, papierowych repertoriów, części korespondencji – np. do strony powodowej),
• elastyczność zarządzania kadrami (głównie orzeczniczymi),
• łatwość złożenia pozwu przez powoda,
• automatyzacja obsługi powodów masowych w tym wymiana informacji z powodem masowym za pomocą systemów informatycznych.

Elektroniczne postępowanie upominawcze (e-Sąd) swoją właściwością obejmie cały kraj.
Fundament prawny pod elektroniczne postępowanie upominawcze wprowadziła nowelizacja z dnia 9 stycznia 2009 r. ustawy Kodeks Postępowania Cywilnego (Dz.U. nr 26 poz.156 z 2009 r.).

Źródło:
Wydział Informacji
Ministerstwo Sprawiedliwości